Reisverslag Marokko 2013

Fez en Midelt

Reisverslag van onze 10-daagse autotocht door Marokko in oktober 2013

Waarom Marokko als vakantiedoel?

35 jaar geleden is Ineke al eens op studiereis geweest in Marokko. Dat was voor de lerarenopleiding Ubbo Emmius in Groningen. Helaas heeft ze tijdens die reis dysenterie gekregen en heeft het tweede deel van die reis niet of nauwelijks bewust meegemaakt. Ze lag toen achter in de bus, verdooft door de opium. Dat deel is precies het deel dat we in deze 10 dagen gaan afleggen. Omdat Marokko in de zomervakantie erg heet is, hebben we gekozen voor de herfstvakantie. Dan zijn de temperaturen aangenaam, hoewel het ook dan nog soms te heet is voor een lekkere ontspannen wandeling.
Normaliter regelt Ineke de reis volledig zelf. Dit keer eens niet. De reis is geboekt bij Marokko online (www.marokkoonline.nl). We hadden natuurlijk graag een camper rondreis gemaakt, maar je kunt in Marokko geen camper huren en als we die in Spanje zouden huren voor 10 dagen, ben je zoveel tijd kwijt met heen -en terugrijden naar Spanje dat je nauwelijks iets van Marokko kunt zien. Vandaar dat de keuze is gevallen op deze hotelreis.
De reis is fantastisch georganiseerd door Marokko online. Vooraf is er goed overleg en kunnen we nog wat details zelf aanpassen. Ineke wil beslist niet de hele dag in de auto zitten, maar onderweg nog een wandeling kunnen maken en net als 35 jaar geleden de Todra kloof bezoeken.

Maar het beste is toch wel dat alles tijdens de reis zo goed is geregeld. Je krijgt vooraf goede informatie toegestuurd bv. over wanneer je hoeveel fooi moet geven. Welke restaurants goed zijn etc. Ook krijg je een aantal vouchers. Die geeft je af in het hotel en zegt vriendelijk “Bonjour” (zoveel Frans kan Ineke nog wel) en dan is alles in kannen en kruiken. Ook zijn de hotels leuk. Echt authentieke hotels. Met als topper natuurlijk de riad in Fez en het hotel in Aït Ben Haddou. En iedereen was op tijd. Bv. de gidsen en de chauffeurs van en naar het vliegveld. Met als topper dat de door ons gehuurde auto al op de 2de dag, op de de avond voordat we met de auto verder zouden reizen, werd afgeleverd bij de riad. Dat geeft zoveel rust.
Natuurlijk zijn er ook minpunten. Het grootste minpunt was de bergwandeling in de Dades vallei. Dat was een diepe teleurstelling. Juist omdat we er zoveel van verwachtten. Niemand had vooraf gezegd dat we in een groep zouden wandelen. Als je van wandelen houdt, organiseer dan een eigen gids. Of ga gewoon alleen. Met GPS en Openstreetmap (zie ons reisverslag van Schotland voor de details over het gebruik hiervan) kun je prima zelf gaan wandelen. Kans is wel groot dat als je zonder gids loopt er zich meteen mensen aandienen, die graag je gids willen zijn. Het tweede minpunt was de bezoeken aan Marokkaanse families. We verwachten twee keer een bezoek te brengen aan een lokale Marokkaanse of Berber familie. Op de bergwandeling en in Fez. Beide keren is dit niet doorgegaan vanwege het offerfeest. Jammer.

Wel boeken we zelf de vlucht omdat dat goedkoper is. Twee enkele reizen van Eindhoven naar Fez en van Marrakesh naar Eindhoven met Ryanair. Daar horen we alleen maar slechte verhalen over. Dat viel best mee. De bagage eisen goed in achtnemen en vroeg inchecken en je hebt een pracht plek zonder daarvoor moeite te hoeven doen of priority plekken te boeken.

Meestal eindig ik mijn verslagen met de melding dat het zo goed is bevallen dat we zeker weer terug zullen gaan. Dit keer niet. Ondanks dat het een mooie en zeer goed verzorgde reis was, is dit of niet ons land, of niet onze manier van reizen. Waarschijnlijk beide. Hotels zijn niet echt iets voor ons. We genieten meer van een kleine camper of caravan met minder luxe. Net of je dan meer vrijheid hebt. De enige plaats waar we dit gevoel wel hebben gehad is in de Riad in Fez.
Ook zijn we graag op ons zelf. Zonder opdringerige gidsen en verkopers. Daarnaast liet onze gezondheid het na 1 dag al afweten. Dat zal er ook zeker voor gezorgd hebben dat we er toch minder van genoten hebben dan we hadden gehoopt. Het was een zeer vermoeiende reis en we hebben weken nodig gehad om een beetje bij te komen.

Vrijdag 18 oktober
Dagactiviteit: Vlucht Eindhoven -> Fez
Overnachting: Riad Lune et Soleil aan de rand van de Medina van Fez

Om kwart voor 9 staan we klaar om te vertrekken. We halen eerst Anita op die ons wegbrengt naar Eindhoven airport. Zonder files arriveren we op het vliegveld. We hadden gehoopt onderweg een leuk wegrestaurant te vinden, om daar koffie te drinken, maar het beoogde restaurant, ergens tussen Den Bosch en Eindhoven, waar we wel eerder koffie hadden gedronken, bleek niet te staan op de plek die wij in gedachten hadden. Vandaar dat we een kopje koffie drinken op het drukke vliegveld, alvorens we afscheid nemen van Anita die weer huiswaarts keert met de auto.
Het is nog geen 3 uur voor vertrek. Dus de balie is nog niet open. We gaan bij één van de niet in gebruik zijnde balies (lees: weeg-loop-banden) de koffers wegen en nog wat bagage herverdelen, zodat we geen problemen krijgen met het gewicht van onze koffer en handbagage. Thuis leken de tassen op onze weegschaal zwaarder, dat valt dus alleen maar mee. Johan controleert ook de maat van onze cabin koffer. Die doorstaat de test.
Inmiddels zijn de balies van Ryanair open en sluiten we aan in de rij met reizigers die hun bagage willen inchecken. Dat gaat voorspoedig. Dus al snel is dat geregeld en kopen we een broodje om straks tijdens het wachten te nuttigen.
Het volgende obstakel is de boardingpass- en bagagecheck. Hier constateren we dat er vliegmaatschappijen zijn die een nog kleinere maat voor handbagage hanteren. Wizzair is er zo één. Je ziet dan ook reizigers die op dat moment nog constateren dat hun handbagage te groot is. Wij mogen overigens zo doorlopen.

Daarna de security check. Hier vissen ze onze flesjes met drinken uit de koffer. Ineke dacht dat die maatregelen niet meer geldig waren. Mis dus! Ook moet Ineke haar wandelschoenen uittrekken. Daar zitten wel metalen haakjes op, maar ik reis altijd in die schoenen en heb ze volgens mij nog nooit uit hoeven trekken. Onze koffer wordt grondig gecontroleerd. Zo wordt de thermosfles, die geheel van metaal is, eruit gehaald. Na inspectie mag deze weer mee in de bagage. Ze konden zeker niet zien wat daarin zat: niets dus.
Dan volgt de winkelruimte, die we snel verlaten. In de drukke wachtruimte belt Ineke nog met haar moeder en eten we het broodje op. En bezoeken nog het toilet. Op de luchthaven het toilet gebruiken is altijd eenvoudiger dan in het drukke vliegtuig. In het toilet ziet Ineke dat sommige medereizigers een leeg flesje vullen met water uit de kraan. SLIM! Die gaan we onthouden. Zeker als je uit Nederland vertrekt, en het kraanwater betrouwbaar is.
Dan zien we twee dingen: 1) de douane heeft niets te doen en 2) de wachtruimte na de douane is lekker leeg en daar zijn goede stoelen. De keuze is snel gemaakt. We zetten de douane aan het werk en al snel zitten we heerlijk rustig op lekkere stoelen. Net als Ineke wil gaan lezen wordt omgeroepen dat Fez kan boarden. Dat is niet aan dovemans oren gezegd. We verkassen snel naar het begin van de rij, waar je nog naast de rij kan zitten ook. Er staan maar enkele medereizigers voor ons. De koffer en Johan staan in de rij. Ineke zit naast de rij.

Je moet dan af en toe even in de rij staan om bv. nogmaals je koffer te laten controleren op grootte. Net of die ineens kan groeien. Op zich moeten we nog lang wachten, maar Ineke raakt aan de praat met een aantal Marokkaanse moeders, en dan gaat de tijd vanzelf voorbij. Uiteindelijk mogen we doorlopen. We hebben mooie zitplaatsen voor de vleugel aan het raam. Dus het enige nadeel van Ryanair: dat je je zitplaats niet toegewezen krijgt, maar moet zorgen dat je een plekje krijgt, lukt ons aardig. Gewoon zorgen dat je tijdig door de douane bent.
Het vliegtuig zit vol met Marokkaanse gezinnen. We hebben nog nooit een vlucht meegemaakt met zoveel kinderen aan boord. Je kunt je de herrie wel voorstellen. Wat kunnen sommige kinderen krijsen. De vlucht verloopt verder prima. Na 3 uur landen we op het vliegveld van Fez. We lopen rustig naar het luchthavengebouw en vullen daar de benodigde formulieren in. We hadden vergeten om in het vliegtuig een pen bij de hand te houden. Maar al met al ging het erg voorspoedig. Als we bijna als laatste door de douane zijn staat de koffer al op de band en gaan we eerst Dirhams pinnen. We zagen onze chauffeur al staan met het naambordje.

Fez is een leuk klein vliegveld. Het taxibusje staat dus ook vlak bij de uitgang. En dan op weg naar de riad. Onderweg stop de chauffeur op ons verzoek bij een winkeltje langs de weg, zodat Johan flesjes water en cola kan kopen en om het geld in kleinere coupures te kunnen hakken zodat we de chauffeur een fooi kunnen geven (30 Dh; volgens het advies van Marokko online 20 à 40 Dh.). In de riad (www.luneetsoleil.com) worden we hartelijk welkom geheten. Wat een paradijsje en wat hebben we een prachtige kamer (de Kaftan Suite). We gaan wat foto’s maken van dit paradijsje en drinken muntthee die overigens niet zo lekker is. Vreselijk sterk en er zit nog aarde aan de takjes en dus in de thee. We kunnen helaas niet eten in de riad. We hadden dat van te voren moeten aangeven. Van de jongen van de riad begrepen we dat om 19:30 uur eten een normale tijd is voor diner, vandaar dat we om 7 uur op pad gaan de medina in, op zoek naar een leuk restaurant.
We hebben twee namen gekregen van restaurants, want het restaurant dat we in gedachten hadden en gebeld hebben (La Menara) was niet bereikbaar. We werden doorverbonden met een voicemail, waarschijnlijk in het Marokkaans want we konden het niet verstaan). En we konden dat restaurant ook niet vinden op een kaart. Een beetje zoekende, kaart lezende houding zorgt er meteen al voor dat jongens op je af rennen om je de weg naar een restaurant te wijzen. Voor geld natuurlijk. Na 1 minuutje de weg wijzen kwamen we bij een restaurant. Johan gaf de jongen 5 Dirham maar die was er niet tevreden mee. Hij wilde het geld teruggeven maar Johan weigerde; bang voor een hoger bedrag als hij het geld weer zou terug nemen. Uiteindelijk droop de jongen af.

We lopen door de schaars verlichte en stille medina en komen uiteindelijk uit bij Ruined Garden (www.ruinedgarden.com). Een nieuw restaurant, ze waren nog maar sinds mei dit jaar open. In een mooie tuin tussen de ruïnes, wel met alleen toeristen. De eigenaar was volgens ons een Engelsman, in ieder geval geen Marokkaan. Johan heeft iets besteld met rundvlees en eieren (net als in Lissabon) en Ineke gaat voor de koude schotel met kip. Beide met salade. Als nagerecht heeft Johan koekjes en Ineke chocolade mousse. Johan heeft zelfs wijn bij het eten. Kortom, een leuk restaurant met lekker eten. De keuze op de menukaart is wat beperkt, omdat ze net het offerfeest hebben gehad en alle voorraden op zijn. Om een uur of 9 zijn we weer terug in de riad. De steegjes in de medina zijn redelijk goed verlicht maar dit deel is niet druk. We genieten nog even van ons mooie plekje in de riad. Van de bediening horen we dat de gids van de stadswandeling van morgenochtend nog heeft gebeld om te meldden dat hij iets later komt.

Zaterdag 19 oktober
Activiteit: wandelingen Medina Fez met gids; aardewerkfabriek; Bad Boujeloud; medresse Bou Inania; leerlooijerijen; wandeling naar de joodse wijk
Overnachting:
Riad Lune et Soleil Fez

’s Morgens zijn we al vroeg wakker. Voor het ontbijt hoeven we maar 2 meter te lopen. Alles gaat dus op blote voeten. Erg relaxed.
Een heerlijk ontbijt met Marokkaans brood en ei, een soort pannenkoekjes maar dan wat harder en gelaagd, yoghurt, diverse soorten jam, jus d’orange en gewone Engelse thee. Omdat de gids pas om 9 uur komt genieten we nog even van de rust in de riad. Om iets na 9 uur arriveert de gids en gaan we op weg. Eerst met een taxi naar de fabriek buiten de stad waar tegeltjes en aardewerk wordt gemaakt. Dit is niet alleen leuk om te zien, ook de route ernaartoe is leuk. Je ziet dat de stad aan de rivier ligt. Je moet zelfs de rivier oversteken naar een buitenwijk voor deze fabriek. Onze gids rust uit en kletst bij met zijn kompanen terwijl wij een rondleiding krijgen door de fabriek. Vanwege de feestdagen zijn er erg weinig mensen aan het werk. Het is erg rustig. We kopen nog een kleine tajine, die we ook al in de riad hadden gezien. Daar werd hij gebruikt voor het zout. We nemen nog even een kijkje in de omgeving waar je zicht hebt op de stad.

We lopen vanaf de fabriek naar een centraal punt waarvan de gids verwacht dat er wel taxi’s zullen staan. Niet dus. Het is erg rustig vandaag. Hij plukt na enig tijd een chauffeur uit een nabijgelegen koffiehuis. Het was de chauffeur van een minibusje. Die zijn duurder maar vandaag letten we daar niet op. We rijden via de noordoost kant van de medina terug. Zo zijn we geheel rondom de medina gereden. Bij de hoofdingang van de medina de Bad Boujeloud worden we gedropt.

Vanaf hier lopen we verder door de medina. Als eerste brengen we een bezoek aan de koranschool, medresse Bou Inania. Veel kleiner dan verwacht. Eigenlijk niet meer dan een pleintje met een paar zalen. Bv. een zaaltje rechts waar oudere vrouwen lezen en schrijven werd geleerd. Maar dat was op dat moment leeg. Wel veel prachtig houdsnijwerk en betegeling.
We komen langs een winkeltje (vast een vriend of familie van de gids) waar de productie van argusolie wordt gedemonstreerd en verkocht en wij niet achter kunnen blijven door twee flesjes te kopen (2 maal 150 Dh).

En passant lopen we even binnen bij het wooden huis dat nu een antiek zaak is. Zien de achterkant van een hamman waar het vuur werd gestookt. Aan de voorkant zie je eigenlijk niet dat het een hammam is, maar wel zien we 2 meisjes van ongeveer 15 jaar op weg naar de hammam, inclusief een emmer en een klein krukje. Volgens de gids zodat zij daarop kunnen gaan zitten. Er was nl. ooit een meisje zwanger geraakt na een hammam bezoek toen ze op de vloer was gaan zitten(?!).

Daarna komen we bij de leerlooierijen. We klimmen naar boven zodat we uitzicht krijgen op de vaten waarin men het leer bewerkt. We krijgen een takje mint om onder onze neus te houden tegen de stank. Maar de stank was best uit te houden. Als we weer beneden zijn kopen we 2 riemen (500 Dh * 2). Ook na afdingen nog veel te veel volgens Ineke. Afdingen kunnen we dus niet zo goed. We krijgen nog 4 sleutelhangers erbij (Volgens Ineke ook een teken dat we te veel hebben betaald). Eén voordeel. We hebben nu inmiddels de nodige cadeautjes die we gepland hadden te kopen. Dus daar hoeven we niet meer speciaal voor op zoek.

Verder zien we nog:

  • Een Marokkaanse erker, die meer op een halve ton lijkt. Maar waardoor men vanuit een huis nog wel op straat kan kijken (zie foto);
  • De balk over de weg, waar je onder door moet lopen. En die aangeeft dat je je nu op heilige grond bevindt (zie foto);
  • Nejjarin fontein waar we nog even beiden op de foto staan;
  • Nejjarin fondouk waar we via de open deur nog even een blik naar binnen werpen;
  • Een winkel waar men demonstreert hoe sisal wordt geweven. Natuurlijk kun je hier ook wat kopen, maar dat doen we nu eens niet. Wel is het interessant te horen dat de stof afkomstig is van sisal in plaats van zijde. Ineke koopt later in Marrakesh nog een tas met een sjaaltje en de stof voelt wel erg zacht aan, terwijl sisal juist erg ruw is;
  • Place Seffarine met de bibliotheek. Vandaag is ook hier weinig bedrijvigheid. Ook de metaalbewerkers hebben vandaag nog vrij;
  • Ezeltjes beladen met (we hopen lege) gastanks en kratten met flesjes cola.

We lopen rondom de Kairaouine moskee, we zien zowel de voorkant die op dit moment wordt gerestaureerd als de achterkant, waar zich de bibliotheek bevindt. De gids is erg trots op het feit dat dit de oudste universiteitsstad is van de wereld en nota bene opgericht door een vrouw: Fatima. Daarna lopen we langs de metaalbewerkers en zijn dan ineens weer aan de rand van de medina. We nemen weer een taxibusje naar de fontein vlak bij het hotel. Daar geeft de gids aan dat de rondleiding ten einde is. Johan vraagt dan hoe het nu zit met de thee die we zouden drinken bij een Marokkaanse familie. Hij had ons al duidelijk gemaakt dat het gezin waar hij normaliter naar toe gaat nu feest aan het vieren was. Daar konden we niet naar toe. Maar hij zou een alternatief verzinnen. Hij gaf aan dat hij dat helemaal vergeten was (Jaja). Hij bracht ons toen lopend naar een restaurant met uitzicht op de Bad Boujeloud (restaurant Le Kasbah de Fes ). Thee was gratis voor ons.

Dat had hij geregeld. We zijn daar ook gebleven voor een lunch, je had vanaf het terras een prachtig uitzicht. Ineke had kip met pruimen en Johan een gevulde pannenkoek. We waren wel toe aan een rustpauze. Het was ondertussen al half twee. De gids was onderweg nl. vaak met mensen een praatje aan het maken en werd vaak gebeld. Hij was de organisator van alle gidsen. Achteraf begrijpen we ook wat we eerder zagen. Bij de Nejjarin fondouk kwamen we een ander groep van hem tegen (Nederlanders: uit de foto’s bleek later dat dat de Nederlanders waren die ook tegelijkertijd met ons de dromedaris tocht hebben gemaakt). Zij hadden zich waarschijnlijk ook verheugd op een bezoek aan een Marokkaanse familie. Zij werden ter plekke in een restaurant geplaatst.

Met een gids op pad gaan heeft voor –en nadelen. Het grote voordeel is dat je veel ziet in een korte tijd. En hij laat je dingen zien, die je anders waarschijnlijk niet waren opgevallen, of waar je zo langs loopt. Het is dus zeker aan te raden om met een gids op pad te gaan. Nadeel is dat je eigenlijk zo veel ziet, dat je achteraf nog moet opzoeken wat je nu precies allemaal gezien hebt. De namen van gebouwen zoals hierboven vermeldt heb ik dus thuis uitgezocht. We hadden vooraf aan de gids alleen aangegeven dat we de keramiek fabriek (Ineke haar familie komt oorspronkelijk uit Makkum) wilden zien en de Medersa en de leerlooierijen. Al het andere was dus eigen initiatief van de gids. Als je genoeg tijd hebt zou je dus eigenlijk beter eerst met een gids op pad kunnen gaan, om het daarna nog eens rustig opnieuw te doen.
Daarna lopen we weer terug naar het hotel waar we heerlijk in de tuin zitten en Johan doet een dutje. Even tot rust komen na de vele indrukken die we hebben opgedaan. Omdat onze kamer aan de tuin grenst, kan dat prima.

Om een uur of 4 gaan we zelf op pad. Een route die Ineke ergens had gelezen en in de GPS had gezet. Via de medina en de Bad Boujeloud lopen we door het park (Jardin Jnan Sbil) en benaderen het paleis via de achterkant. Via de Grande Rue de Fes el Jdid lopen we naar de de Bab Semmarine en de joodse wijk. Het lukt ons niet om op de joodse begraafplaats te komen. Wel loodst iemand ons op een dak van een huis, zodat we zicht hebben op de begraafplaats. Deze persoon blijft op hinderlijke wijze bij ons. Ook als we aan hebben gegeven verder niet van zijn diensten gebruik te willen maken. Johan hoopt door 5 Dirham in zijn hand te stoppen, dat de boodschap wel over zou komen. Maar hij is teleurgesteld in het bedrag en wil meer. Dan lopen we resoluut de andere kant op dan die hij ons aanwijst en zijn hem eindelijk kwijt. We hadden gehoopt om de medina te kunnen bewonderen vanaf de begraafplaats tijdens de zonsondergang. Uiteindelijk gaan we als ervaren Marokkanen met de petit taxi terug. Voor dit doel had Ineke het visite kaartje van de riad bij zich.

Maar dat was natuurlijk weer op het moment suprême zoek. Dus geven we door aan de taxichauffeur dat we naar het Dar Batha museum willen. We komen dan van zelf uit bij de fontein. De chauffeur had aan het begin van de rit de meter aangezet dus dat gaf vertrouwen. Vlak voordat we bij de plaats van bestemming zijn leest Johan de meter nog af: 6,45 Dirham. Honderd meter verder zijn we er en blijkt ineens de meter uit te staan!? Hoeveel? “Anything you want to give” antwoordt de chauffeur. Johan besluit dat 10 Dirham dan best een goed bedrag is zeker als “anything” is toegestaan. De chauffeur is echter teleurgesteld en wil 20 Dirham. Lachend stappen we uit en lopen weg van de taxi terug naar de riad. We worden niet achtervolgd dus die 10 Dirham was zo gek nog niet. Onze wandelroute is te vinden op Wikiloc: Wikiloc Fez city walk.

In de riad rusten we uit van de dag en nemen een verfrissende douche. Het eten wordt geserveerd op de tafel voor onze kamer. Vooraf iets van komkommer, tomaten met courgette met iets pittigs. Het hoofdgerecht is een tajine van een soort bleekselderij en schapenvlees met aardappels. Als nagerecht fruit met sinas. We hebben ze op de markt zien liggen net als de groente.
’s Avonds na het eten om een uur of negen wordt de auto al gebracht. Dat is dus prima geregeld. Johan kan alle administratie in alle rust afhandelen. We gaan vroeg naar bed. Ondertussen voelt Ineke zich minder goed. Ze heeft diarree en geef ’s nachts over.

Zondag 20 oktober
Activiteit: autorondrit naar Midelt, Soucre Vitel bij Ifrane; Cederbossen bij Azrou
Overnachting: Hotel Taddart Midelt

’s Ochtend hoeft Ineke eigenlijk geen ontbijt. Een beetje thee en wat toast is alles. En 2 paracetamolletjes. De diarree gaat gelukkig wat over. Maar ze blijft zich de gehele dag beroerd voelen.
We hebben nog moeite om de stad uit te komen. We gaan tanken bij het eerste de beste benzine station bij een rotonde. Daar verwijzen ze ons naar links. Gelukkig, anders waren we zeker rechtdoor gereden. Het duurde nl. even voordat de Nüvi GPS voldoende signalen had ontvangen. Maar toen dat eenmaal was geregeld ging het uitstekend.
Om 10 minuten voor negen komen we langs een Carrefour supermarkt langs de N8 waar we nog even wachtten totdat deze om 9 uur open gaat. We zijn de eerste klanten. Ineke moet inmiddels ook alweer een bezoek brengen aan het toilet. Heel smerig en zonder toiletpapier.
We kopen water, cola, koekjes, keukenpapier en toiletpapier voor onderweg.

Dan kunnen we eindelijk op pad. De eerste stop is bij Ifrane, waar we een korte wandeling maken naar source Vittel (cascade des Vierges). Daar wordt het al druk. Het offerfeest is nog steeds niet ten einde en dit is duidelijk een plek waar de lokale bevolking graag haar vrije dag door brengt met het gehele gezin en de picknickmand. Wat opvalt is de enorme zooi, die ze achterlaten. Overal liggen plastic zakken, rommel, flessen en blikjes tussen de bomen en de struiken en in het water. En we moeten betalen om er te kunnen parkeren. Het is zo druk dat we geen foto kunnen maken zonder dat daar andere mensen op staan. Ook de Marokkanen die hier zijn maken continue foto’s. We blijven dan ook niet lang op deze plek. Voor de liefhebbers van deze wandeling hierbij een link naar een wandelroute, waarvan we een klein deel hebben gelopen (www.mapmywalk.com vitel zerouka circuit).

We vervolgen onze route naar Azrou waar we een wandeling door de cederbossen zouden maken. Johan gaat in zijn eentje even de benen strekken om een foto te maken van een cederboom. Ineke blijft lekker in de auto zitten, die heeft geen puf meer.
Ook hier is het een aanrijden van auto’s. Het smalle enkelbaans weggetje is gewoon druk. De touristen worden opgewacht door mannen met paarden, waarop je tegen betaling een ritje kunt maken. We rijden dan ook snel weer weg en rijden rechtstreeks door naar het hotel in Midelt waar we al om half 3 aankomen. Ineke gaat direct naar bed. Johan gaat ’s avonds alleen eten in het restaurant: een lopend buffet. Maar ook Johan doet voorzichtig aan. Ook hij heeft inmiddels last van diarree en gaat vroeg naar bed.


18-20 oktober:
Fez; Midelt
21-23 oktober:
Merzouga; Todra; Dades
24-27 oktober:
Aït Ben Haddou; Marrakech